Zdezorientowane geny
6 grudnia 2010, 16:04Skomplikowana maszyneria żywych komórek wymaga współpracy wielu genów, które dopiero wspólnym wysiłkiem tworzą kompleksy protein, niezbędne do funkcjonowania komórki. Uważano zatem, że aktywizacja genów następuje w sposób zorganizowany. A jednak niekoniecznie.
Grzyb z cisa kluczem do pozyskania tańszego leku przeciwnowotworowego
1 października 2015, 07:58Badanie pożytecznych grzybów (endofitów) z cisów może pozwolić na produkcję tańszego leku przeciwnowotworowego paklitakselu.
Zwierzęta nie żyją tylko tu i teraz. Dowiedziono, że mają wyobraźnię i potrafią bawić się „na niby”
9 lutego 2026, 09:44Naukowcy z Uniwersytetu Johnsa Hopkinsa (Johns Hopkins University) dowiedli, że szympansy potrafią używać wyobraźni i udawać, co dotychczas uznawano za wyłącznie ludzką cechę. Każdy z trzech eksperymentów, prowadzony przy pomocy Kanzi, 43-letniego bonobo, pokazał, że nasi najbliżsi żyjący krewni potrafią wyobrażać sobie nieistniejące przedmioty i udawać, że z nich korzystają. Eksperymenty rozpoczęto po tym, jak pojawiły się anegdotyczne doniesienia, że Kanzi potrafi podejmować udawane zachowania (zabawy „na niby”) i reaguje na prośby o wskazanie nieistniejących przedmiotów.
W 60 lat przekształciliśmy obszar równy Afryce i Europie. Lasy zmieniliśmy w pola uprawne
12 maja 2021, 09:16W ciągu ostatnich 60 lat ludzie przekształcili aż 43 miliony kilometrów kwadratowych Ziemi. To 4-krotnie więcej niż sądzono. To powierzchnia równa Afryce i Europie razem, którą H. sapiens przeobraził np. zamieniając lasy w pola uprawne czy sawanny w pastwiska. Wyniki badań, obejmujących lata 1960–2020 ukazały się właśnie w Nature Communications.
Długie karmienie mlekiem zaszkodziło mamutom
22 grudnia 2010, 09:52Mamuty włochate żyjące w plejstocenie na północ od koła podbiegunowego zaczynały odstawiać młode od piersi nawet 3 lata później od współczesnych słoni afrykańskich. Robiły tak z powodu dłuższych okresów ciemności. Naukowcy sądzą, że ten wzorzec karmienia mógł się przyczynić do wyginięcia prehistorycznych ssaków (Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology).
Toksyny z ubrań
26 października 2015, 15:52Podczas produkcji ubrań wykorzystuje się tysiące związków chemicznych. Doktorantka z Uniwersytetu Sztokholmskiego sprawdzała, czy znajdują się one nadal w towarach kupowanych w sklepie. Zidentyfikowano kilka substancji stanowiących zagrożenie dla zdrowia i nawet ekologiczna bawełna nie stanowiła gwarancji nietoksyczności.
Nauka ma coraz większy problem z AI. Gwałtowny wzrost fałszywych cytowań w artykułach naukowych
12 maja 2026, 15:11W ostatnich latach w Polsce miało miejsce kilka spektakularnych przypadków opublikowania artykułów czy książek wzbogaconych przypisami do nieistniejących źródeł naukowych. Jasnym było, że źródła te zostały zmyślone przez wielkie modele językowe. Gdy nieistniejące prace są cytowane przez dziennikarzy i pisarzy, jest to niepokojący sygnał. Gorzej, gdy takie rzeczy zdarzają się w recenzowanych artykułach naukowych. To oznacza, że mamy problem. I jest on coraz bardziej poważny.
Niezwykłe znalezisko na zapomnianym szlaku wikingów
11 czerwca 2021, 17:05W paśmie Jotunheimen około 250 kilometrów na północ od Oslo znajduje się płat lodowy Lendbreen. Obecnie to bardzo niedostępne tereny, ale niedawne badania wykazały, że od czasów rzymskich po epokę wikingów wiódł tamtędy ważny szlak na wybrzeże. Badający go naukowcy znaleźli tam niedawno drewnianą skrzynkę sprzed wieków. Po otwarciu czekała na nich niespodzianka. I to niejedna.
Owoce i warzywa lepsze od opalania
11 stycznia 2011, 11:41To nie opalanie, ale zjadanie 5 porcji warzyw i owoców dziennie stanowi najlepszy sposób na uzyskanie zdrowego, rozświetlonego wyglądu skóry.
Ten sam wariant genu inaczej wpływa na kobiety i mężczyzn
12 listopada 2015, 13:59ApoE4 (wersja genu apolipoproteiny E stanowiąca czynnik ryzyka alzheimeryzmu) zwiększa u mężczyzn ryzyko mikrokrwotoków mózgowych. Pozostawiają one po sobie drobne uszkodzenia, które przyczyniają się do utraty pamięci.
